چابکی، بالندگی و حفظ آنتن رمز پویایی حوزه خبر

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، واحدی که به صورت لحظه‌ای در صدد پوشش روزانه ده‌ها رویداد خبری است طبعا نیاز به روزامدی در حوزه ساز و کار، رویکرد و محتواست که دستاورد ساز است، اما برخی دستاورد‌ها در عین " گزارشگری "، جنبه " اعلام پیروزی‌های راهبردی " و " اثبات کارآمدی " دارد که شامل:

الف: عملیاتی‌سازی ارتقای تاب‌آوری، چابکی، چالاکی و حفظ آنتن

ب: تثبیت مرجعیت خبری و مدیریت " روایت اول "

ج: راه اندازی ۲۰۸ کانال ویژه انتخابات مجلس با هدف گسترش مردم سالاری دینی

مدیریت مشارکتی ناشی از همراهی و همدلی نیرو‌های با انگیزه و حرفه‌ای موجب شد تا این دستاورد‌های راهبری پیامدی فراتر از رسانه کسب کند:

۱- عملیاتی‌سازی تاب‌آوری، چابکی، چالاکی و حفظ «آنتن»

این دستاورد، تضمین کننده استمرار جریان اطلاع‌رسانی بود که زیر فشار سنگین حملات سایبری و بمباران بود. براورد‌ها حکایت از احتمال وقوع درگیری نظامی با رژیم صهیونی بود بنابر این از آنجا که احتمال آسیب به زیرساخت‌های ارتباطی می‌رفت، معاونت سیاسی با استفاده از تدابیر و دستورالعمل‌های " پدافند رسانه‌ای "، تدابیر لازم را برای استمرار ارتباط با مخاطب در صورت ماجراجویی دشمن را در دستور کار گنجاند.

برخلاف تلاش و انتظار دشمن که قطع جریان اطلاع رسانی را در دستور کار داشت، صداوسیما با چابکی ساختاری و حرفه‌ای‌گری نیروی انسانی، پوشش مستمر خود را حتی در شرایط بحرانی حفظ کرد. ستاد و صف معاونت سیاسی توأمان موشک‌باران و در کسری از دقیقه ویران شد، اما به سبب تدابیر اندیشیده شده، جریان اطلاع‌رسانی قطع نشد.

برای درک بزرگی این حادثه، از برهان خلف استفاده می‌کنیم یعنی اگر آنتن قطع می‌شد، فرایند ارتباط مسئولان با مردم دچار چه آسیب‌هایی می‌شد؟ و دشمن چه استفاده‌ای از این موقعیت می‌کرد؟

فارغ از نفس حفظ آنتن و سیگنال‌رسانی که اقدامی معجزه‌گونه بود، اقتدار خانم سحر امامی، مجری شبکه خبر، نماد مقاومت در نگه‌داشت ارتباط با مخاطب بود. پیام امام مجاهد شهید در تجلیل از این رویداد، که همچون نشان افتخار برای همیشه بر تارک سازمان خواهد درخشید، نشانه عظمت این حرکت بی‌نظیر است.

رهبر مجاهد شهید در پیامی نوشتند: "من لازم می‌دانم همین جا اشاره کنم به حرکت زیبا و پُرمعنایی که آن بانوی مجری تلویزیون در مقابل حمله دشمن انجام داد: تکبیر گفتن و در واقع، نشانه قدرت ملّت را به همه‌ی دنیا ارائه کردن؛ این حادثه‌ی تاریخی بود، حادثه بسیار با ارزشی است. "

در این دوره، هماهنگی میان بخش‌های تولید، پژوهش، پخش و دیجیتال به سطح بی‌سابقه‌ای رسید. ساختار سلسله‌مراتبی کند، جای خود را به "گروه‌های عملیاتی واکنش سریع " داد که توانایی مدیریت بحران در لحظه را داشتند.

ثمره این اقدام حفظ پایداری سیگنال و جریان خبری (Continuity of Information) و ارسال پیام قدرت و ثبات ساختار دفاعی ـ رسانه‌ای کشور به دشمن شد.

۲- تثبیت مرجعیت خبری و مدیریت " روایت اول "

معاونت سیاسی با هدف جلوگیری از سلطه روایت‌های بیگانه و مدیریت خلأ اطلاع‌رسانی در زمان بحران، به‌ویژه در جنگ ۱۲ روزه، جنگ رمضان، نبرد هرمز، کودتای ۱۸ دی و البته حماسه تاریخی اجتماعات بیعت شبانه مردم مبعوث و تشییع بی نظیر پیکر امام مجاهد شهید، اقدامات زیر را بمرحله اجرا دراورد:

- بهره‌گیری از واحد " پایش سریع " برای تولید روایت اول با کمترین تأخیر (Real-time)

- تولید و انتشار روایت‌های حماسه، همدلی، خدمت، اقتدار و سازندگی

- انتشار مستندات تصویری و داده‌های تأییدشده برای جلوگیری از اثرگذاری اخبار جعلی دشمن در ایجاد وحشت (Panic)

- تقویت خبرنگاری خوداتکا در قالب خبرنگاری کوله‌پشتی و خبرنگاری موبایلی

- افزایش سرعت و کاهش هزینه در پوشش و پخش رویداد‌ها

- راه اندازی شبکه خبر ۲ با هدف پوشش زنده رویداد‌هایی که به سبب کمبود زمان امکان پخش کامل در شبکه خبر را نداشت.

معاونت سیاسی رسانه ملی و شبکه خبر اکنون در صدر شبکه‌های خبری تلویزیونی دنیا قرار دارد که از خبرنگاری خوداتکا به‌عنوان یک راهکار حرفه‌ای در دوران جنگ و بحران به‌صورت گسترده استفاده می‌کند.

ارتباط زنده و تصاویر زنده از کانون‌های خبری، از محل موشک‌باران تا خبر شهادت فرماندهان و دانشمندان، مدرسه شجره طیبه میناب، روایت‌گری لامرد، دهانه تنگه هرمز و ... نمونه‌هایی از این مرجعیت خبری است.

طراحی برنامه‌های روزانه روایت حماسه، روایت اقتدار، روایت خدمت، روایت همدلی و روایت حضور تلاش کرد به تثبیت روایت اول در حوزه‌های گوناگون کمک کند. 

۳- گسترش مردم‌سالاری دینی در چارچوب زمینه سازی افزایش مشارکت رقابت در انتخابات مجلس

در دوازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی معاونت سیاسی به اعتبار ریاست ستاد انتخابات رسانه ملی که بر عهده داشت، با پیشنهاد اجرای ابرطرح ۲۰۸ کانال انتخاباتی اختصاصی، بستری فراتر از گفت‌و‌گو‌های سنتی فراهم آورد.

این کانال‌ها، جریان‌های مختلف فکری و طیف‌های مختلف سیاسی را در قالب‌هایی متنوع، از گفت‌و‌گو‌های تخصصی تا پرسش و پاسخ‌های مردمی، فرا روی دیدگان مخاطبان قرار داد.

برگزاری سلسله میزگرد‌ها با حضور نامزد‌ها و کارشناسان موجب شد انتخابات از حالت صرفا " احساسی" به " برنامه‌محور" تغییر یابد. این اقدام، عمقِ مردم‌سالاری دینی را به نمایش گذاشت.

این طرح موجب افزایش سطح آگاهی سیاسی مخاطبان و ایجاد فضای رقابتیِ سالم شد که در آن، انتخاب داوطلبان بر مبنای شناختِ برنامه‌ها ومبتنی بر استدلال و توان و نه بر پایه شایعه‌سازی صورت بگیرد.

در انتخابات دوره چهاردهم ریاست جمهوری هم معاونت سیاسی به کانون و محور جریان سازی برای افزایش مشارکت مردم تبدیل شد.

کارکرد معاونت سیاسی در این دوره نشان داد که رسانه ملی توانایی عبور از " بحران‌های همزمان" را دارد. همکاران متعهد، متخصص، دلسوز و پای کار معاونت، این دوره با اتکال به خداوند متعال و توجهات ویژه حضرت بقیه‌الله الاعظم موفق شدند همزمان " مشارکت سیاسی " را سرلوحه کار رسانه‌ای قرار دهند، «حقیقت» را در برابر جنگ ترکیبی و شناختی دشمن حفظ نمایند و " زیرساخت‌های اطلاع‌رسانی " را در برابر حملات فیزیکی و سایبری دشمن امریکایی – صهیونی صیانت کنند.

#دکتر_حسن_عابدینی، کارشناس ارشد مسائل بین الملل و معاون سیاسی صدا و سیما