ابهامات طرح جنگلداری نوین باید برطرف شود

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، هادی کیادلیری در گفت‌و‌گو با خبرنگار گروه کشاورزی و محیط زیست، با اشاره به تکلیف ماده ۳۶ برنامه هفتم پیشرفت برای تهیه طرح مدیریت جنگل‌های شمال کشور، گفت: این طرح که قرار است رویکرد مدیریت جنگل‌ها را از نگاه صرفاً اقتصادی و برداشت چوب، به سمت نگاه زیست بومی تغییر دهد، هنوز در اختیار سازمان حفاظت محیط زیست و فعالان این حوزه قرار نگرفته و ابعاد آن به‌طور شفاف مشخص نیست.

وی افزود: در اطلاعات مطرح‌شده درباره این طرح، عباراتی مانند «برداشت درختان تجمعی و افتاده» و «برداشت درختان خطرساز در حاشیه جاده‌های جنگلی» دیده می‌شود که تعریف و حدود آن مشخص نیست و همین موضوع ابهاماتی را درباره نحوه اجرای طرح ایجاد کرده است.

کیادلیری تأکید کرد: باید میان برداشت مدیریتی و برداشت تجاری تفاوت قائل شد؛ اگر هدف مدیریت جنگل، حفظ و احیاست، درآمد حاصل از جنگل نیز باید بر پایه خدمات زیست بومی و حفاظتی آن تعریف شود، نه درآمد حاصل از بهره‌برداری.

ضرورت تغییر نگاه اقتصادی به جنگل

معاون سازمان حفاظت محیط زیست گفت: خدماتی که زیست بوم‌های جنگلی ارائه می‌کنند، ذی‌نفعان مشخصی دارند و باید برای این خدمات ارزش‌گذاری شود تا هزینه آن توسط ذی‌نفعان پرداخت و منابع حاصل صرف حفاظت و احیای جنگل شود.

وی افزود: ادامه نگاه مبتنی بر درآمد‌های حاصل از بهره‌برداری، ما را همچنان در چرخه بهره‌برداری از جنگل نگه می‌دارد؛ در حالی که باید مسیر مدیریت جنگل به سمت تأمین درآمد از خدمات حفاظتی و زیست بومی حرکت کند.

کیادلیری با اشاره به تجربه طرح تنفس جنگل‌ها اظهار کرد: این طرح دست‌کم مانع بخشی از برداشت‌های چوبی دولتی شد و میزان برداشت از جنگل‌های شمال را نسبت به سال‌های گذشته به شکل قابل توجهی کاهش داد، اما مشکلاتی مانند تغییر کاربری، ویلاسازی، حضور دام و قاچاق چوب همچنان پابرجاست.

وی یکی از خلأ‌های مهم در حفاظت از جنگل‌های شمال را مسئله تغییر کاربری اراضی داخل عرصه‌های جنگلی دانست و گفت: حتی اراضی مستثنیات داخل عرصه‌های جنگلی نباید به محلی برای تغییر کاربری و ساخت‌وساز تبدیل شوند، زیرا وجود امکان تغییرکاربری، زمینه افزایش قیمت زمین و ورود سودجویان و در نهایت گسترش ویلاسازی را فراهم می‌کند.

زراعت چوب؛ خارج از عرصه‌های جنگلی

معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست درباره زراعت چوب نیز گفت: زراعت چوب می‌تواند یکی از راهکار‌های تأمین چوب و کاهش فشار بر جنگل‌های طبیعی باشد، اما اجرای آن نباید بهانه‌ای برای واگذاری اراضی جنگلی ایجاد کند.

کیادلیری با اشاره به ماده ۳۶ برنامه هفتم افزود: واگذاری اراضی مناسب و تخریب‌شده برای زراعت چوب می‌تواند در صورت اجرای نادرست، زمینه زمین‌خواری و جنگل‌خواری را ایجاد کند.

وی تأکید کرد: زراعت چوب باید در خارج از عرصه‌های جنگلی انجام شود و در داخل عرصه‌های جنگلی، گونه‌های بومی و جنگلی برای احیا مورد استفاده قرار گیرند؛ بنابراین نباید زراعت چوب به ابزاری برای واگذاری اراضی جنگلی تبدیل شود.

کیادلیری در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو با اشاره به فشار‌های انسانی بر جنگل‌های هیرکانی، اظهار کرد: گردشگری بی‌ضابطه، ویلاسازی، توسعه خوش‌نشینی، جاده‌های جنگلی، انباشت زباله، تغییر کاربری اراضی، حضور دام و قاچاق چوب از جمله عواملی هستند که فشار زیادی بر این زیست‌بوم وارد می‌کنند.