به گزارش خبرگزاری صدا وسیما مرکز کهگیلویه وبویراحمد، عزاداری در ماه محرم از جمله آئین های فرهنگی است که با حفظ عناصر اعتقادی و مذهبی مردم در سالیان متمادی در مناطق مختلف کشور با شکوه بسیار انجام می شود.
مردم استان کهگیلویه وبویراحمد نیز هرساله با آغاز ماه محرم با برپا کردن خیمه‌ها و سیاه پوش کردن تکیه‌ها، مساجد و حسینیه‌ها و نصب پرچم‌های عزا بر سر درب منازل، خود را برای عزاداری و سوگواری سالار شهیدان و 72 تن از یاران باوفایش آماده می‌کنند.
مردم این دیار در این ایام با حضور در محل‌های عزاداری و تشکیل مجالس نوحه‌سرایی و سینه زنی به روش های خاص و ویژه به گرامیداشت این روزها می‌پردازند.
برخی از آیین های سنتی که مردم استان در ایام محرم برگزار می کنند، به علت سبک خاص برگزاری و قدمت زیادشان در فهرست آثار معنوی کشور به ثبت رسیده است.
به گفته مسئول ثبت میراث معنوی اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه وبویراحمد تاکنون 31 آیین عزاداری استان در فهرست ملی ایران به ثبت رسیده است.
مسعود شفیعی با بیان این که آیین های عاشورایی کهگیلویه وبویراحمد از ویژگی های خاصی برخوردارند گفت : تلاش میشود آیین های سنتی استان که شامل مراسم عزاداری عشایر نیز هست به نسل های بعدی معرفی شود.

 باقری مدیرکل میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری کهگیلویه وبویراحمد نیز گفت:این آیین که در بخش سوق شهرستان کهگیلویه از ابتدای ماه محرم آغاز میشود زنان با تشکیل حلقه‌های جداگانه بطوری‌که یک نفر به‌ عنوان نوحه خوان (یا شروه خوان) در وسط و بقیه خانم‌ها در حالیکه چارقه‌ها یا چادرهای سیاه رنگ را به پشت و سینه خود می‌کوبند به شیوه ای خاص ، با لباس‌های محلی و نوحه هایی به لهجه لری عزاداری می‌کنند.

آئین تعزیه خوانی سنتی سوق نیز از دیگر ویژه برنامه های مردم این منطقه و یکی از آئین‌های فاخر ماه محرم در کهگیلویه و بویراحمد است که در دهه اول محرم  با اسامی روز علی اصغر(ع) و روزحر ودر روزهای  تاسوعا و عاشورا با حضور انبوه عزاداران در منطقه ای باز برگزار میشود.

در بخش زیلایی شهرستان بویراحمد هم آیین عزاداری با کمی تفاوت برگزار میشودکه این سبک عزاداری به ثبت ملی هم رسیده است.

فریدون داوری یکی از نویسندگان و پژوهشگران کهگیلویه وبویراحمد گفت: در گذشته در این استان ایلات و عشایردو تا سه روز قبل از ماه محرم با فراهم کردن مقدمات مراسم عزاداری اباعبدالله الحسین(ع) به پیشواز محرم می رفتند.

وی با بیان اینکه انتخاب محل عزاداری و نظافت آن و درست کردن علَم ها از جمله اقدامات استقبال از محرم در استان بود، افزود: پایه علَم ها با شرایط خاص و استفاده از چوب گردو و بلوط تهیه می شد.

زنگوله های مشکی و دِرا ها را با پارچه های سیاه و بنفش و سبز آماده می کردند و این علَم که نشانی از علَم داری کربلا بود به  دست تنومند ترین فرد طایفه سپرده می شد.

وی گفت:برای خبر دار کردن مردم، برخی ها غروب دو سه روز قبل از ماه محرم در کوچه ها راه می افتادند و با خواندن برخی نوحه های محلی اطلاع رسانی می کردند.

داوری ادامه داد:همچنین مرسوم بود اسبی را که نمادی از اسب امام حسین(ع)  در روز عاشورا بود با پارچه های رنگین و سیاه تزئین می کردند و با حرکت در محله های روستا نوحه ها و شَروه های محلی می خواندند.

به گفته وی:از جمله کارهایی که در ایام محرم مردم این استان انجام می دادند روشن کردن آتش در وسط میدان مشخص شده برای عزاداری جهت گرم کردن در شبهای سرد و روشنایی محل بود البته برخی از عزاداران یک قطعه هیزم با خود می آوردند تا گرما و نور مراسم تامین شود.

این پژوهشگر کهگیلویه وبویراحمدی افزود: در ایام محرم به خصوص روزهای تاسوعا و عاشورا غذای نذری پخته و بین عزاداران و افراد کم توان روستا تقسیم می شد.

فریدون داوری گفت:مردم کهگیلویه وبویراحمد در روز عاشورا با عزاداری تا ظهر عاشورا به سمت امامزادگان و یا منزل سادات حرکت می کردند و نماز ظهر عاشورا را به یاد نماز امام حسین(ع) در روز عاشورا بر پا می کردند.

گفتنی است در شب یازدهم ماه محرم به مناسبت شام غریبان خاندان امام حسین علیه‏السلام عزادارى و سینه زنى برقرار است و در طول ماه محرم  مراسم پرده خوانی نیز در برخی مناطق اجرا می شد.

همچنین از رسومات به جا مانده از سالهای گذشته در کهگیلویه و بویراحمد پخت حلیم یا آش گندم در صبح روز عاشورا است که در زبان محلى به آن هَریسَه می ‏گویند.