قهوه، محافظ قلب یا افزایش دهنده خطر مرگ زودرس

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکزی؛ قهوه، این نوشیدنی دلچسب بسیاری از مردم جهان، خواص فراوانی دارد و البته راز‌هایی را هم با خود حمل می‌کند. برخی از این راز‌ها به شما هشدار‌های مهمی می‌دهند.

dailymail نوشت: دانشمندان تعداد فنجان‌های قهوه‌ای را که می‌تواند از قلب محافظت کند کشف کردند، اما تنها یک فنجان بیشتر ممکن است خطر مرگ زودرس را افزایش دهد.

بر اساس یک مطالعه جدید نوشیدن پنج فنجان قهوه در روز می‌تواند به محافظت در برابر بیماری‌های قلبی و سکته مغزی کمک کند، اما مصرف مقادیر بالاتر کافئین باید اجتناب شود.

جدیدترین نتایج این پژوهش که در نشریه انجمن قلب آمریکا منتشر شده نشان می‌دهد قهوه سیاه می‌تواند فواید قابل‌توجهی برای سلامت قلب داشته باشد.

پژوهشگران آمریکایی دریافتند نوشیدن قهوه بدون شکر، طعم‌دهنده‌ها یا شیر با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلبی و اختلالات ریتم قلب ارتباط دارد.

به باور محققان اثر محافظتی قهوه احتمالاً به دلیل وجود ترکیبات ضدالتهابی موجود در دانه‌های قهوه موسوم به پلی‌فنول‌ها است.

این ترکیبات سرشار از آنتی‌اکسیدان از بدن در برابر عوامل آسیب‌رسان محیطی محافظت می‌کنند، عملکرد رگ‌های خونی را بهبود می‌بخشند و التهاب را کاهش می‌دهند، التهابی که زمینه‌ساز بسیاری از بیماری‌های جدی از جمله سرطان است.

محققان می‌گویند کافئین نیز ممکن است فواید مشابهی داشته باشد، اما میزان تأثیر آن در افراد مختلف تفاوت قابل‌توجهی دارد.

با این حال مصرف مقادیر زیاد کافئین می‌تواند قلب را بیش از حد تحریک کند و باعث افزایش ناگهانی فشار خون، نامنظم شدن ضربان قلب و حتی ایست قلبی در بزرگسالان سالم شود.

دکتر گرگوری مارکوس رئیس بخش تحقیقات قلب و عروق دانشگاه کالیفرنیا گفت: «کافئین موجود در قهوه بخش مهمی از زندگی روزمره میلیون‌ها نفر است.»

او افزود: «بررسی جدیدترین مطالعات نشان می‌دهد که برای بیشتر بزرگسالان مصرف روزانه تا ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین معادل حدود پنج فنجان قهوه و بدون افزودن شکر بی‌خطر است و خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی را افزایش نمی‌دهد.»

مارکوس تأکید کرد: «با این حال دوز‌های بالای کافئین مانند مقادیری که در نوشیدنی‌های انرژی‌زا و شات‌های انرژی‌زا وجود دارد ممکن است اثرات زیان‌باری بر قلب داشته باشد و باید از مصرف آنها پرهیز کرد.»

این پژوهش از آن جهت اهمیت دارد که برای نخستین بار تأثیر قهوه طبیعی و کافئین مصنوعی را بر فشار خون، کلسترول، خطر ابتلا به دیابت و سلامت قلب و عروق با یکدیگر مقایسه کرده است.

نتایج نشان داد افرادی که روزانه حدود پنج فنجان قهوه می‌نوشند کمتر در معرض ابتلا به فشار خون بالا قرار دارند، بیماری‌ای که یکی از مهم‌ترین عوامل مرگ‌ومیر به شمار می‌رود و حدود یک نفر از هر سه نفر را در بریتانیا تحت تأثیر قرار داده است.

اما نتایج این پژوهش نشان داد نوشیدن روزانه یک تا سه فنجان قهوه با افزایش سطح فشار خون همراه است موضوعی که می‌تواند احتمال بروز حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد.

همچنین مصرف روزانه قهوه با کاهش خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی نیز ارتباط داشت، اختلالی که باعث تپش نامنظم قلب می‌شود و در صورت عدم درمان می‌تواند خطر نارسایی قلبی، تشکیل لخته خون و سکته مغزی را افزایش دهد.

این باور رایج وجود دارد که نوشیدن قهوه کافئین‌دار باعث افزایش ضربان قلب می‌شود. با این حال مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۵ انجام شد نشان داد ۲۰۰ بیمار مبتلا به آریتمی پایدار قلبی در صورت نوشیدن قهوه به طور قابل توجهی کمتر در معرض بازگشت این اختلال قرار داشتند.

پژوهشگران همچنین دریافتند نوشیدن پنج فنجان قهوه در روز با ۳۰ درصد کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ همراه است.

در مطالعه دیگری که با استفاده از داده‌های بانک زیستی بریتانیا (UK Biobank) انجام شد مشخص شد افرادی که روزانه پنج فنجان قهوه می‌نوشند نسبت به کسانی که قهوه مصرف نمی‌کنند کمتر به بیماری‌های قلبی مبتلا می‌شوند.

الگوی مشابهی نیز درباره خطر سکته مغزی مشاهده شد. یکی از مطالعات نشان داد افرادی که روزانه حدود چهار فنجان قهوه می‌نوشند می‌توانند خطر سکته مغزی را تا ۲۱ درصد کاهش دهند.

با این حال محققان تأکید کردند که هیچ نسخه واحدی برای میزان مصرف ایمن کافئین وجود ندارد و مصرف مقادیر زیاد آن حتی در افراد سالم نیز می‌تواند خطرات جدی برای سلامت ایجاد کند.

نتایج این پژوهش همچنین نشان داد افزودن شکر، شربت‌های طعم‌دهنده، شیر یا خامه به قهوه بخشی از فواید سلامتی آن را کاهش می‌دهد. از سوی دیگر مزایای قهوه برای سلامت قلب تنها در مورد قهوه‌های تهیه‌شده با فیلتر کاغذی یا قهوه فوری مشاهده شده است.

 دکتر گرگوری مارکوس در این باره گفت: «اگرچه تحقیقات نشان می‌دهد مصرف کافئین ممکن است برای برخی افراد با مزایایی برای سلامت قلب و عروق همراه باشد، اما واکنش افراد به کافئین می‌تواند بر اساس عواملی مانند سن، دارو‌های مصرفی، بیماری‌های زمینه‌ای، ژنتیک و سرعت متابولیسم بدن بسیار متفاوت باشد.»

او افزود: «مقداری از کافئین که برای یک فرد کاملاً مناسب است ممکن است در فرد دیگری باعث بروز عوارضی مانند تپش قلب، اضطراب یا اختلال در خواب شود.»

این پژوهش همچنین نشان داد قهوه‌های بدون فیلتر مانند قهوه تهیه‌شده با دستگاه فرنچ‌پرس می‌توانند سطح کلسترول بد (LDL) را افزایش دهند. افزایش این نوع کلسترول به مرور زمان موجب تجمع چربی در دیواره رگ‌ها شده و خطر تشکیل لخته خون را بالا می‌برد.

پژوهشگران هشدار دادند که این مزایای قلبی به هیچ وجه شامل محصولات حاوی کافئین مصنوعی با غلظت بالا مانند نوشیدنی‌های انرژی‌زا نمی‌شود.