پخش زنده
امروز: -
کارشناس مسائل غرب آسیا گفت: نیروهای انصارالله در دو روز، ۱۶۰ کیلومتر مسیر را پاکسازی کرده و مستقر شدهاند، این در حالی است که در این مسیر، ۴ پایگاه بزرگ نظامی با ۴ فرودگاه و تجهیزات کامل نظامی وجود دارد و نیروهای انصارالله بر این منطقه مسلط شدهاند.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای سعدالله زارعی در برنامه گفتگوی ویژه خبری درباره پیشروی نیروهای انصارالله در سواحل غربی یمن و تصرف شهرها و جزایر راهبردی به پرسشها پاسخ گفت. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
مجری: در روزهایی که نگاه جهان به تحولات خاورمیانه و آینده مسیرهای حیاتی انرژی دوخته شده، در جنوب دریای سرخ اتفاقی در حال رخ دادن است که میتواند معادلات منطقه را وارد مرحله تازه کند، منظورم پیشروی نیروهای انصارالله در سواحل غربی یمن و تصرف شهرها و جزایر راهبردی است که حالا آنها را به یکی از حساسترین نقاط جغرافیایی سیاسی جهان رسانده. باب المندب تنگهای که دریای سرخ را به خلیج عدن و آبهای اقیانوس هند متصل میکند و یکی از مهمترین گذرگاههای تجارت انرژی جهان به شمار میرود. از آن طرف تصرف مخا پیشروی به سمت ذباب حضور در جزیره فقط جابجایی خطوط درگیری روی نقشه یمن نیست بلکه مسئله کنترل یا امکان تاثیرگذاری بر یکی از گلوگاههای اصلی تجارت جهان است آن هم در شرایطی که این سمت در تنگه هرمز هم درگیری و تنش و البته محدودیتهای جدی وجود دارد اینکه پیروزیهای انصارالله یمن چقدر بر معادلات منطقه و پیشبینیها از آینده این تحولات تاثیرگذار است موضوع مهمی است.
سوال: آقای دکتر پیش از اینکه به صورت تحلیلی وضعیت را بیان بفرمایید آخرین وضعیت پیشروی انصارالله و آخرین خبرهایی که میدانم جناب عالی مطلع هستید، بفرمایید اثرگذاری این اتفاقات و خبرها در وضعیت منطقه چیست؟
زارعی: ابتدا باید این پیروزی بسیار بزرگ را خدمت ملت قهرمان ایران که درس آموز چنین صحنههایی در سطح منطقه و در سطح بین الملل هستند تبریک عرض کنم و همینطور به رزمندگان عزیز یمن که دلاوری چشمگیری در این صحنه از خودشان نشان دادند.
انصارالله و به تعبیر دقیقترش ارتش یمن از روز دوشنبه در پاسخ به اقداماتی که عربستان سعودی علیه مناطق مختلف یمن انجام داده بود، بمبارانهایی که علیه شهر صنعا، علیه سعده علیه حدیده انجام داده بود که منجر به تلفات زیادی هم شده بود. حرکت یمنیها برای مقابله با تجاوزات عربستان سعودی روز دوشنبه آغاز شد و توانستند با طراحی بسیار پیچیده و در عین حال بسیار سریع و با سرعت، بخش وسیعی از منطقه غربی یمن را آزاد کنند تا روز پنجشنبه این پیشرویها ادامه داشت. از روز پنجشنبه انصارالله تثبیت این موقعیتها را شروع کرد، یعنی دستور کار انصارالله شد تثبیت این موقعیتها. چون به هر حال در این حرکت برق آسا بخش زیادی از ۵ لشکر جنوبیها که در مواجهه عملیاتی با یمن شمالی بودند اینها شکست که خوردند پراکنده شدند در محیط. بخشیشون هم البته فرار کردند به سمت استان موت و بخشی هم از نیروها و تجهیزات در داخل این منطقه هنوز وجود داشت و لذا باید پاکسازی میشد.
انصارالله کاری که کرد در همان روز پنجشنبه، در پایان عملیات؛ عفو عمومی داد و گفت: افراد به شرط اینکه سلاحهایشان را تحویل دهند از عفو برخوردار میشوند که بعد از آن، جمع بسیار زیادی از نیروهای مخالف انصارالله، سلاحها را تحویل دادند و عملاً تسلیم شدند. انصارالله هم آنها را آزاد کرد. الان مرحله مرحله تثبیت است و در این مرحله البته مخاطراتی هم وجود دارد. سعودیها صحبت از عملیات نظامی میکنند. بعضی هماهنگیها برای اقدامات از صعودی ها مشاهده میشود به همین خاطر انصارالله در فضای آمادگی به سر میبرد که اگر مورد حمله واقع شد بتواند حملاتش را دفع کند.
الان چیزی که میبینیم ادامه عملیات نیست. انصارالله هشدار داده اگر سعودیها دست به کار بزنند عملیات را میتوانند امتداد دهند البته با اقدام سریعی که در فاصله دوشنبه تا پنجشنبه، ارتش یمن کرد؛ این انتظار وجود دارد که اگر سعودیها دست به کاری بزنند، انصارالله نه فقط مقابله کند بلکه پیشرویهایش را به سمت استانهای لهج اب و در نهایت به سمت عدن گسترش دهند و اساساً بتوانند از لحاظ مرکزیت سیاسی، پاکسازی بیشتری در یمن کنند اما این در اراده فعلی انصارالله وجود ندارد یعنی آن چیزی که ما میبینیم بستگی به شرایط تصمیم میگیرند و اعلام هم کردهاند و هشدار هم دادهاند حتی مذاکرات سیاسی هم با سعودیها از طریق واسطهها در جریان است که اگر بشود این قضایا مهار شود و درگیریها همین جا متوقف شود.
سوال : ظرف یکی دو روز گذشته انصارالله یمن چه میزان از خاک را آزاد کردهاند؟
زارعی: آن چیزی که در مجموع آزاد شده بر حسب آمارها ۵۴۰۰ کیلومتر مربع است.
سوال: در ظرف دو روز درست است؟
زارعی: بله ظرف دو روز عملاً سهشنبه اینها شروع کردند تا ظهر پنجشنبه تقریباً ۵۴۰۰ کیلومتر یعنی به اندازه بیش از نصف لبنان چون لبنان ۱۰۴۰۰ کیلومتر مربع مساحتش است اینها در اینجا ۵۴۰۰ کیلومتر را در این دو روز آزاد کردند. ضمن اینکه حساسیت اینجا هم خیلی قابل توجه است. من نتایج این عملیات را در هفت محور نوشتم، مخصوصا حساسیتی که حد فاصل بندر حدیده در غرب یمن وجود دارد تا منطقه جنوب و «تعد» که اینها به انتهای منطقه مرز غربی یمن رسیدهاند. یعنی با توجه به تصرف جزیره «میون» که این جزیره هم چون وسط تنگه قرار گرفته بعضیها میگویند که این «میون» همان میان ایرانی است. یعنی لفظ فارسی است که البته از این لفظهای فارسی در آن منطقه بسیار زیاد است. چون دوره ای طولانی ایرانیها و یمنیها در یک جبهه در تاریخ میجنگیدند.
به هر حال اینجا حساسیت عجیبی بوده. یعنی ۱۶۰ کیلومتر مسیر در این دو روز طی و پاکسازی شده و مستقر شدهاند، این در حالی است که در این مسیر ۱۶۰ کیلومتر، ۴ پایگاه بزرگ نظامی وجود داشته با ۴ فرودگاه و تجهیزات کامل نظامی از قبیل پهپادها موشکها و تجهیزات دیگر مستقر بوده برای اینکه اینجا را بتوانند محافظت کنند. اینها نشان میدهد که این دو چقدر اهمیت دارد و الان اینها مسلط شدهاند بر این منطقه از «حدیده» تا جزیره «میون» در میانه باب المندب و فضای ساحل اینجا کامل شده و دیگر کاملاً ساحل شرقی دریای سرخ در اختیار ارتش یمن قرار گرفته و انصارالله بر آنجا مسلط است.
سوال: عربستان توان رویارویی و مقابله و یا حداقل پاسخ شبیه آنچه که قبلاً میداد را ندارد و یا نمیخواهد این ماجرا به آن شکلی که قبلاً میشد وارد شود به خاطر تبعات و هزینههایی که میتواند برایش داشته باشد؟
زارعی: البته احتمال اینکه سعودیها با استفاده از بمب افکنها بخواهند جنایتی مرتکب شوند و این پیروزی بزرگ را مقداری تلخ کنند در ذائقه یمنیها و اینکه این آثار شکست را به داخل عربستان و بیرون کاهش دهند هر آن احتمال دارد که یک سری اقدامات سنگین نظامی انجام شود با آن ترکیبی که با آمریکاییها دارند این را نمیشود از نظر دور داشت؛ اما واقع مطلب این است که سعودیها چون ارتش قدرتمند ندارند فقط متکی هستند به جنگ افزار روی زمین، حریف انصارالله نیستند. میتوانند تلفاتی وارد کنند، جایی را بزنند کما اینکه یکی از دلایل سرعت حرکت انصارالله در هفته گذشته این بود که اینها احتمال میدادند اگر که مثلاً بخواهد با تاخیری این کارها جلو برود، سعودیها وارد شوند و با بمباران تلفات مردم را بالا ببرند. اینجا انصارالله ضربتی وارد شد و کار را تمام کرد که دیگر زمینهای برای تجاوز نباشد اما به کلی نمیشود این احتمال را که سعودیها دست به جنایت بزنند را نادیده گرفت و احتمال را منتفی دانست؛ اما حریف نخواهند شد.
روشن است هر کاری که سعودیها بکنند کار خودشان را سختتر میکنند به خاطر اینکه انصار هشدار داده هم اینکه ما تجهیزات نفتی عربستان را میزنیم و هم تهدید کردند به اینکه ما به سمت عدن پیشروی میکنیم و میدانند که اگر انصارالله بخواهد عدن را بگیرد به همان شکلی که در این منطقه آمد و با سرعت خودش را رساند به نقطه آخر ساحل غربی، یمن این کار را میتواند انجام دهد چون الان مسیرش آسانتر شده. یعنی تصرف «لهج»، «عب»، تصرف «عدن» برای انصارالله از تصرف منطقه «تهز» آسانتر است چون این منطقه کوهستانی است و با دشواری می شود عملیات کرد اما در این منطقه آسانتر است ضمن اینکه آثار پیروزی سریع انصارالله بر منطقه عدن جوری است که حرکت اولیه انصارالله باعث میشود که تمام جبهه آنها فرو بپاشد، چون الان در آنجا رعبی از انصار ایجاد شده و لذا سعودیها به نفعشان است که این موقعیت انصارالله را در یمن به رسمیت بشناسند و دست به کاری نزنند که وضعیت خودشان را دشوارتر کنند.
سوال: با این هشداری که فرمودید انصارالله داده که اگر عربستان بخواهد واکنش نشان دهد ادامه پیدا خواهد کرد و اشاره هم میکنید که حتی سریعتر و برق آساتر از عملیات غربی میتواند پیشروی داشته باشد باز فکر میکنید عربستان بخواهد واکنش نشان دهد؟
زارعی: احتمالش وجود دارد ولی اگر عقلی در هیئت حاکمه عربستان وجود داشته باشد مخصوصاً در بخش نظامی، با توجه به درسی که اینها از این درگیریها و ارتش یمن دارند چون بحث جدیدی هم نیست، ۱۲ سال است که اینها با هم درگیری دارند. از سال ۱۳۹۴ درگیری بین عربستان و اینها شروع شده و ۱۲ سال امتداد داشته و ۱۲ سال اینها از انصارالله شکست خوردهاند، بنابراین اگر به تجربه خودشان هم نگاهی بیندازند بایستی این وضعیت را بپذیرند. البته خبرهایی هم هست که سعودیها واسطههایی را به بعضی جاها فرستادهاند بلکه این مسئله را بتوانند جمع کنند از جمله پاکستانیها تاکید دارند که ایران واسطه شود در حالی که علتی ندارد ایران بخواهد در این صحنه واسطه شود چون یمنیها دارند از حق و حقوق خودشان دفاع میکنند. یمن میگوید محاصره ما را بردارید و فضای جنگی را کنار بزنید، جنگ را متوقف کنید محاصره را تمام کنید. این دو تا، حرف منطقی انصارالله است جز حقوق آنهاست. ایران نمیتواند در جایی که حقوق انصارالله اقتضا میکند که از خودشان دفاع کنند و راهبردی برای رفع محاصره و جنگ داشته باشند، بخواهیم آنها را در وسط معرکه متوقف کنیم در حالی که محاصره ادامه پیدا کند. بله اگر سعودیها علامتی دهند مبنی بر اینکه جنگ را مایل هستند متوقف کنند و مایل هستند محاصره دریایی و هوایی یمن را بردارند آن وقت جای این است که ایران واسطه شود و این مسئله را به سامانی برساند ولی فعلاً علامتی داده نشده.
سوال: آن توافق سه جانبه ترکیه، عربستان و پاکستان گفته شد به این ماجرا ارتباط پیدا نمی کند آن برای جنگ هایی که بعد از این اتفاق می افتد است. عملا کارکردش را از دست داده. با وجود وجود درخواست بن سلمان از آمریکایی ها برای ورود، آن ها هم ورود به این ماجرا وارد نشده اند.
زارعی: این جا همه تجربه شکست از یمن را دارند. ترکیه دوره ای درگیر بوده، در دوره عثمانی شکست خورده و از این جا اخراج شده، پاکستانی ها یک مرحله آمدند در همان سال های 94 مختصری کمک دادند، آسیب دیدند برگشتند و سعودی ها هم مرتب آسیب دیدند از این منطقه. واضح است که در برابر قدرت مردمی که دارند از استقلال شان، امنیت شان، موجودیت شان، حقوق شان دفاع می کنند. یک نیرو یا ائتلاف خارجی نمی تواند حریف شود، هر جا باشد همین است. در هر کجای دنیا، چه مسلمان باشد، چه مسیحی، چه هر کیشی، تصمیم بگیرد از موجودیت خودش در برابر دشمن قدرتمند دفاع کند، حتما مقاومت آن ها بر اسلحه دشمن پیروز می شود.
سوال: آمریکا با همین تحلیل وارد این درگیری نمی شود؟
زارعی: بله آمریکا یک بار وارد شد، انصارالله شروع کرد به زدن کشتی ها و ناوهای آمریکایی. در نهایت همین آقای ترامپ یک صورتسازی کرد و گفت با انصارالله به توافق رسیدیم که انصارالله به کشتی های آمریکایی شلیک نکند و ما درگیری را تمام کردیم. در حالی که اصلا آمریکا آمده بود که جلوی شلیک های انصارالله به رژیم صهیونیستی را بگیرد.
سوال: تراپ دیروز گفت انصارالله از ما خواست وارد درگیری نشویم.
زارعی: انصارالله از همه می خواهد وارد درگیری نشود. این که این ها وارد درگیری نشدند به علت تجربه شکست است که این تجربه شکست آن ها را وادار می کند در مواجه با این مردم تامل کنند. پاکستانی متوجه اند که اگر وارد این مسئله شوند برای شان حتما هزینه دارد، ممکن است به فرض موشک های انصارالله به پاکستان نرسد، ولی پاکستان باید در اقیانوس هند رفت و آمد کند که کشتی و ناو و تجهیزات دارد و این ها در تیررس انصارالله هستند. مخصوصا انصارالله که آمده تا آخر ساحل را گرفته، کل اقیانوس هند، حتی تا جزیره «دیگوگارسیا» الان در تیررس این هاست و یک آتش کاملی می تواند در این منطقه ایجاد کند و امنیت را از هر کسی که بخواهد به یمن تعدی کند بگیرد. الان جبهه یمن تفاوت کرده. یک نکته ای را عرض کنم که نشان بدهد قدرت این ها چقدرست. انصارالله بر حسب آمار موثق، بیش از یک میلیون و دویست هزار نیروی نظامی دارد. یعنی ده برابر عربستان سعودی نیروی نظامی دارد. نیروهای نظامی سعودی بین 120 تا 130 هزار تاست، این می شود دست کم یک میلیون و دویست هزارتا، در عملیات برق آسایی که از دوشنبه و یکشنبه شروع و جمع کردند طومار این منطقه را، فقط 50 هزار نیرو را وارد عملیات کردند، یعنی یک بیست و چهارم از نیروی نظامی شان را و این صحنه عجیب را خلق کردند. بنابراین مشخص است که کسی حریف این ها نیست و بهترست که از در مسالمت با این ها وارد گفتگو شوند وگرنه با تهدید و تشر و حتی با اقدامات نظامی نمی توانند کاری از پیش ببرند.
سوال: در خبرها قبل از برنامه نگاه کردم که گفته شده عربستان حتی از ایران خواسته مداخله کند، ماجرا رفع و رجوع کند و حاضرست امتیازاتی به ایران بدهد، عربستان چرا امتیازات را به خود انصارالله نمی دهد؟
زارعی: این ها به نظر می آید یک نوع استیصال باشد و ضمنا یک نوع فرافکنی باز، طرف از یمن شکست خورده، شکست از یمن ها برای سعودی ها خفت بارست. یعنی نیرویی که 12 سال در فضای محاصره بوده، هم دریا و هم سرزمینش و زیر فشار بوده و 12 سال در جنگ بوده. یمن 12 سال در جنگ به سر برده، طولانی ترین جنگ منطقه جنگ یمنی ها بوده، حالا از این شکست خورده، برای این که آدرس دیگر بدهد و بگوید ما از جای دیگر شکست خوردیم، کلمه ایران را می اندازد وسط که البته این پاسخی که ایران داد به طرف پاکستانی چون میانجی طرف پاکستانی بود، میانجی هم نه، واسط پیام، طرف پاکستانی پیام را آورد. ایران به او گفت ما دخالتی نداریم در این مسئله و حرف یمنی ها، حرف حساب است. آنها می گویند محاصره را بردارید، آن ها حاضرند که وقتی محاصره را برداشتید و جنگ را تمام کنید با شما مثل یک همسایه در فضای مسالمت آمیز باشند. انگیزه ای ندارند یمنی ها به جایی تجاوز کنند و ایران دومرتبه این ها را احاله داد به خود یمنی ها.
سوال: چقدر پیش بینی می شود وارد فضای مذاکره شوند دیپلماتیک و سیاسی مسئله حل شود؟
زارعی: بعضی از منابع گفتند که همین الان مذاکرات محرمانه ای با محوریت عمان در جریان است، بین هیئت انصارالله و بین هیئتی از سعودی ها دارد محرمانه گفتگو می شود، منتها از نتایج گفتگوها چیزی بیرون نیامده، ولی در نهایت سعودی ها به نظر من هیچ راهی غیر از مذاکره با یمنی ها ندارند و در این صحنه هم آن چیزی که الان برای سعودی ها شده عامل سرشکستگی و شکست، کاری است که خودشان انجام دادند. اگر حملات سعودی ها به 5 استان «سعده»، «صنعا»، «حدیده»، «تعز» و «محرب» و همین طور استان «جوف»اتفاق نیافتاده بودم انصارالله انگیزه ای نداشت که با سعودی درگیر شودم انصارالله می گفت که شما توقف محاصره و توقف جنگ علیه یمن را برآورده کنید، ما حمله به سعودی را در هر کجا متوقف می کنیم.
این ها خودشان باعث این مسئله شدند وگرنه انصارالله انگیزه ای نداشت که عملیاتی انجام دهد. الان سعودی ها هیچ راهی ندارند و به این سمت هم خواهند رفت، کما این که بعضی خبرها می گوید که بین عبدالاسلام و وزارت کشور عربستان سعودی گفتگوهایی در مسقط جریان پیدا کرده، باید ببینیم کار چطور پیش می رود. منتها من هنوز احتمال این که سعودی ها با همکاری آمریکایی ها و بعضی دیگر دست به حمله نظامی علیه یمن بزنند که این حمله حتما هم بی نتیجه خواهد بود و احتمالا تلفات انسانی بالایی بگیرند از مردم، این را هنوز از این که به این زودی به توافق سیاسی برسند را احتمال بیشتری می دهم. خدا کند این طوری نشود، ولی در نهایت سعودی ها مذاکره خواهند کرد برای این که بتوانند یک سر و صورتی دهند به این وضعیت.
سوال: چقدر باید مستقل به درگیری بین انصارالله و عربستان نگاه کرد و چقدر این ماجرا و تنش مربوط به کل معادله ای است که در منطقه اتفاق می افتد، به ویژه جنگ ایران و آمریکا و رژیم صهیونیستی این ها چقدر به هم مرتبط است؟
زارعی: بحثی در مورد خواست یمن است. یمنی ها می گویند محاصره را بردارید و جنگ را متوقف کنید، ما عملیات های مان را متوقف می کنیم. مسئله ای بین عربستان و یمن است، این در اشل عملیاتی. اما به هر حال هر طوری که به صحنه نگاه کنیم، در منطقه، یک جبهه آمریکایی داریم و یک جبهه مقاومت و این جا درگیری است که یک ضلعش جبهه مقاومت یمنی ها، یک ضلعش جبهه آمریکاست که سعودی است. یعنی اگر چه یمنی ها در چارچوب داخلی و محلی درگیر شدند و واقعا انگیزه ملی است نه این که بخواهند از نیابت از جایی و تحت تاثیری حادثه دیگری این جا کار کنند، اما در عین حال چون درگیری بین یک نفر از جبهه مقاومت و یک نفر از جبهه آمریکاست، طبیعتا این آثار فراتر از بحث یمن و عربستان پیدا می کند و پیوند می خورد بین مسائل ما و آمریکا و بین اسرائیل و حزب الله لبنان و جاهای دیگری که این مسئله است.
وحشتی که آمریکایی ها و صهیونیست ها دارند این است که یمنی ها علامتی نشان دادند. یعنی یمن در این جا به عنوان یک ضلع از جبهه مقاومت، علامتی داد مبنی بر این که جبهه مقاومت در ضعف نیست، در فاز عملیاتی است. الان سوال این است که حزب اللهی که یک مدت است جواب نمی دهد به اسرائیل و آن هم به خاطر موضوعاتی است، از جمله موضوعات این است که نمی خواهد اسرائیل بمباران علیه مناطق مسکونی را گسترش دهد و یک مقدار دارد دست به عصا راه نمی رود، قدرت دارد اما این قدرت را استفاده نمی کند. اگر قرار باشد مثل انصارالله از ماشه خارج شده، وارد فاز عملیات شود پس همه چیز تغییر می کند، کما این که درباره ایران تغییر کرده و آنها جمهوری اسلامی، عملیات کردند، آرام آرام جمهوری اسلامی جنگ را کشاند به وضعیت فرسایش برای دوره ای و بعد از دوره فرسایش رساند به عملیات های شدید تهاجمی که در اردن شاهد عملیات ها بودید و در همین منطقه خلیج فارس اتفاقاتی که در همین چند روزه افتاد، این نشان می دهد که ماشه ایران خارج شده و ماشه یمن هم خارج شده، یعنی از ضامن جدا شده. حزب الله لبنان الان باید ملاحظه مردم را در مناطق مسکونی در «نبطیه» و «سور» و «بیروت» و شرق لبنان داشته باشد. منطقه بعلبک اگر این ملاحظه حزب الله را کنار بگذارد، توان عملیاتی دارد. همین الان اسرائیلی ها دارند روی این مانور می کنند که مات منطقه «علی الطاهر» را گرفتیم و منفجر کردیم. دارد روی آن مانور می کند، نونش را هم دارد می خورد، اما اگر حزب الله لبنان دست را بگذارد روی ماشه و ضامن را خارج کند و بخواهد شمال اسرائیل را زیر آتش بگیرد، این کار امکان پذیرست برای حزب الله، لازم نیست از تپه «علی الطاهر» شلیک شود از هر جای لبنان می تواند حزب الله شلیک کند و دارایی ها حزب الله در بحث تونل و در بحث موشک حداقل صد برابر آن چیزی است که این ها در منطقه «علی الطاهر» و «نبطیه» مدعی هستند که توانستند سیطره عملیاتی کنند، حداقل صد برابرست و از هر جای دیگر می تواند این شلیک صورت بگیرد و همین امروز حزب الله این توانایی را دارد که دوباره از مرز لبنان و فلسطین تا تلاویو را زیر آتش بگیرد.
اگر حزب الله این کار را بکند تمام این افسانه و حرف هایی که حزب الله ضعیف شده و ایران ضعیف شده و مقاومت ضعیف شده همه کنار می رود، دوباره منطقه مشتعل می شود و این مرتبه با برتری جبهه مقاومت این چیزی است که آمریکایی ها و رژیم صهیونیستی از آن وحشت دارند و کشورهایی مثل عربستان سعودی و هم کشورهایی مثل مصر، ترکیه و پاکستان که می خواهند فضای آرام تری در منطقه وجود داشته باشد آن ها هم می ترسند. بنابراین گرایش عمومی به سمت کاهش تنش در سطح منطقه وجود دارد. این چیزی که یمنی ها در این جا نشان دادند، علامتی بود از این که کل جبهه مقاومت در چنین توانمندی است، کما این که در ایران مشاهده شد. همین صحنه ای که در یمن پیش آمده چقدر تاثیرگذاشته روی معادلات جهانی.
یکی از نتایج این عملیات این است که انصارالله عملا بر ساحل شرقی دریای سرخ مسلط شد، یعنی از دهانه باب المندب تا خلیج عقبه، عملا تحت کنترل امنیتی انصارالله قرار گرفت. این حادثه ای بسیار بزرگ استراتژیک است. یکی دیگر فشار امنیتی روی کل شبه جزیره ایجاد شد. الان مشخص شد که در اینجا انصارالله میتواند آنطور که سمت دریای سرخ را عملیات کرد که اینجا سختتر از هر جای دیگری است عملیات را میتواند توسعه دهد در جای دیگر و جالب این است که در این صحنهای که در این چند روز پیش آمد اماراتیها که شرورتر از هر دولتی در منطقه هستند، سریع عقب نشستند یعنی حسابشان را از عربستان سعودی جدا کردند چون میترسند که این ماجرا دامن آنها را بگیرد.
بنابراین یکی از پیامدهایش، سیطره امنیتی انصارالله است که بر کل شبه جزیره برقرار کرد. یکی دیگر از این مسائل این است که قدرت نمایی و موقعیت یابی انصارالله در پهنه دریای سرخ عملاً منطقه شاخ آفریقا را هم تحت یک نظارتی قرار داد. اینجا منطقهای بود که در بیش از دو دهه اسرائیلیها تلاش کردند که در شاخ آفریقا موقعیتی ایجاد کنند از جمله مثلاً در «سومالی لند» موقعیت ایجاد کردند که اینها را تحت کنترل بگیرند الان مشخص شد که انصارالله میتواند منطقه شاخ آمریکا را کاملاً کنترل کند. یکی دیگر از موضوعات این است که الان انصارالله با گرفتن دهانه باب المندب و جزیره «میون» عملاً میتواند بر منطقه شرق تنگه باب المندب یا منطقه غرب اقیانوس هند همین دو جزیره مهم «سکوترا» و جزیره دیگری که عرض کردم در اینجا انصارالله میتواند شلیک داشته باشد و آنها را کنترل کند. این توانایی الان برایش ایجاد شده بنابراین این منطقه هم دیگر از آن حالت قبل خارج شده.
مسئله دیگر تاثیری است که انصارالله روی کانال سوئز دارد. چون کانال سوئز، آبراهی است که وصل است به دریای سرخ و از طریق دریای سرخ وصل میشود به اقیانوس هند از آن طرف هم وصل میشود به دریای مدیترانه. انصارالله از اینجا اقتدار فیزیکی دارد و در بقیه اقتدار عملیاتی دارد. یعنی میتواند شلیک داشته باشد تا دهانه عقبه اینجا تسلط انصارالله بر کانال سوئز هم ایجاد شده و مصریها را در وضعیتی قرار میدهد که باید با انصارالله گفتگو داشته باشند برای اینکه امنیت این طرح را بتوانند حفظ کنند.
یکی دیگر از مسائل تاثیر این مسئله، بر اقتصاد اروپا است. بالاخره باب المندب بر حسب برخی خبرها ۴۰ درصد تجارت جهانی مخصوصاً تجارت نفت و گاز از اینجا صورت میگیرد. این تسلط، اقتصاد اروپا را هم تحت کنترل در میآورد. یکی دیگر از تاثیرات، تاثیر بر رژیم صهیونیستی است. یعنی رژیم صهیونیستی که سواحل دریای سرخ را منطقه اطلاعاتی عملیاتی کرده بود در داخل دریای سرخ با ناوگانهای آمریکایی انگلیسی و فرانسوی و آلمانی هم حمایت میشد ضمن اینکه سعودیها و اماراتیها هم سرویس میدادند به رژیم صهیونیستی. الان با تسلط انصارالله بر اینجا باید اسرائیلیها بساطشان را جمع کنند. یعنی تبدیل شدهاند به یک مزاحم مطلق در اینجا که هیچ کشوری دیگر اجازه نخواهد داد اسرائیلیها در اینجا موقعیتی داشته باشند. بنابراین موقعیت اسرائیل هم با کاری که انصارالله در اینجا انجام داد متزلزل شد و همینطور اگر بخواهیم این را ادامه دهیم بحثی که بر منطقه آفریقا تاثیر میگذارد. یعنی انصارالله چون مربوط به یک کشور عرب میشود تا اعماق عربی آفریقا را حتی تا غرب آفریقا تحت تاثیر قرار میدهد و تاثیر ژئوپلوتیک بسیار بزرگی انصارالله با کاری که در این دو سه روز انجام داد ایجاد کرد که باید منطقه را دو مرتبه تعریف کرد یعنی در یک فضای باز تعریفی منطقه را قرار داد.
سوال: و اشاره کردید به موضوع باب المندب و مسئله انرژی که دنیا را دارد متاثر میکند. در همان گرافهایی هم که منتشر شده نمیدانم که دیدهاید یا نه که تنگه هرمز دستش را داده به باب المندب که این خیلی معنای واضح و شفافی دارد. یعنی کاری که آمریکاییها انجام دادند و پیوستش عربستان انجام داد وضعیت دنیا را چقدر به هم ریخته چه پیش بینی میشود از این وضعیت داشت؟
زارعی: ژئوپلیتیک جدیدی آغاز شده. یعنی منطقه را نمیشود با آن حرفهای گذشته تعریف کرد. یک تنگه هرمز بوده که ایران بدون هیچ چشم داشتی، محل تردد بوده حتی شناورهای نظامی که مال دشمنان ایران بودند آمریکاییها اینها از اینجا عبور میدادند. پایگاههای بزرگ نظامی آمریکا در اینجا مستقیماً. یک بار محاسبه کردم در حدود ۴۰ درصد پایگاههای نظامی آمریکا در خارج از کشور آمریکا در همین منطقه ما است. ۴۰ درصد یعنی این منطقه محدود ۴۰ درصد بقیه دنیا، ۶۰ درصد پایگاهها بوده و اتفاقاً بزرگترین پایگاهها و بزرگترین موقعیتهای نظامی آمریکا مثل همین ناوگان پنجم مثل موقعیتی که سنتکام داشته در اینجا در هیچ جای دیگر در این سطح نبوده.
ناوگانهای آمریکایی در اینجا خیلی گستردهتر از هر جای دیگری بودند الان فضا تغییر کرده. یعنی همین الان بر اساس آمارهایی که آمریکاییها دادهاند بین ۵۰ تا ۸۰ درصد، ۱۰ پایگاه نظامی آمریکا از جمله پایگاه بحرین پایگاه میامی تخلیه شده اند. در سقف بین ۵۰ تا ۸۰ درصد بین ۵۰ تا ۷۰ درصد از پایگاههای آمریکا در اردن تخلیه شدند پایگاه آمریکا در بندر جوانی پاکستان نصف شده. از نظر جمعیت دو پایگاه نظامی آمریکا یا کامل تخلیه شدهاند یا تا ۱۱ تا ۱۲ مهر قرار است کامل تخلیه شوند. این یعنی اینکه اوضاع یک چیز دیگر شده. از آن طرف هم اتفاقی که در باب المندب و دریای سرخ افتاده. در کنار این مسئله این نکته را هم در نظر داشته باشید که وقتی زلزله در جایی اتفاق میافتد، موجش به جاهای دیگر میرود. یعنی آمریکاییها همین الان منتظر رخدادها در مصر و اردن و مراکش و شمال آفریقا هستند. یک نهضت آزادسازی مناطق از سلطه آمریکا راه افتاده یک نهضت ریشه کنی رژیم اسرائیل در کل دنیا و به خصوص در این منطقه راه افتاده و مطمئنم تحولاتی که در منطقه ما در خلیج فارس الان در منطقه باب المندب به جریان افتاده این ها در فاصله زمانی کوتاهی خودشان را به جبل الطارق و جاهای دیگر می رسانند حتما تاثیرش در آمریکای لاتین دیده می شود. حالا آمریکایی ها سرمست هستند از این که قراردادی بستند در آن جا و امضایی کردند ولی مطمئن باشید که ظرف یکی دو سال ورق برمی گردد و این قراردادها منسوخ می شود و دومرتبه آمریکای لاتین حرکت می کند و این ها چیزهایی است که این ها می فهمند و در اندرون شان متوجه اند که اصلا قضایا به یک سمت دیگر می رود و این ها قادر به مدیریت و کنترل این صحنه ها نیستند.
سوال: این خط لوله شرقی غربی عربستان که خورد و کسی گردن نگرفت و این هم خیلی ماجرای عجیبی بود که عملا آن جایگزینی صادرات که عربستان دنبالش بود آن هم الان دچار حادثه شده و هم اینکه می دانند خط قرمز آمریکایی ها قیمت نفت است و با این اتفاق اثری که در بازارهای جهانی می گذارد، قاعدتا آمریکایی ها تحمل نخواهند کرد. با وجود همه این شرایط شما همچنان احتمال تشدید بحران را بین عربستان و یمن خیلی زیاد می بینید؟
زارعی: احتمال زیاد می دهم که سعودی ها تحمل نکنند دست به اقدام بزنند، اما اقدامی که حتما توام با شکست است، ولی ممکن است هزینه های انسانیش طبیعتا بالا باشد، چون سعودی ها نشون دادند وقتی می خواهند جنایتی کنند، چون جبهه مشخصی نیست، این ها عملیات شان پارتیزانی است و این طور نیست که لشکرگاهی داشته باشند و بروند لشکرگاه شان را بمباران کنند، برای این که این کار را نمی توانند بکنند، می آیند به سمت مردم. ممکن است مردم عادی در این صحنه به شهادت برسند. این موضوعی است که انصار هم نگرانی دارد و به همین خاطرست مرتب دارد تذکر می دهد و امیدواریم اتفاق نیافتد. اما یک نکته اساسی، تجارت جهانی از سه طریق انجام می شود. یا از طریق دریاست که گفتند حدود 90 درصد تجارت دنیا از طریق دریا انجام می شود، الان وضعیت دریا چگونه است و آمریکایی ها چقدر می توانند تنگه های مهم را مدیریت کنند که این سوال جوابش واضح است، دوم مسیر ترانزیت مسیر زمینی است که از طریق این کریدورها و خط لوله ها و امثال این ها انجام می شود. بعضا از کف دریا، از مناطق خشکی صورت می گیرد همین کریدورهایی که مرتب اسمش است. این ها از روی زمین عبور می کنند. زمین الان در چه شرایطی است؟ در منطقه غرب آسیا این ها اگر بخواهند جنایت کنند، در عین حال بخواهند از مسیر عراق ترانزیت داشته باشند، جنایت داشته باشند از مسیر عربستان ترانزیت داشته باشند، ترانزیت شان مورد آسیب قرار می گیرد. یکی هم ترانزیت هوایی است که یک درصدی از ترانزیت از طریق هواپیماها انجام می شود که آن بحث دیگری است.
بنابراین این تحولات فقط تحولات در حوزه ژئوپلیتیک نیستند، در همه عرصه ها این تحولات جریان پیدا کرده و کلا تحت تاثیر قرار دارد، بنابراین دنیا با توجه به این مسئله نیاز به بازتعریف نظم بین الملل دارد، نیاز به باز تعریف قوانین دارد، یک سازمان ملل جدیدی نیازست، شورای امنیت جدیدی نیازست، با یک تعریف جدید و دستور کار جدید. دیگر باید که کشورها به حساب بیاورند. این طوری نیست که مثل پایان جنگ جهانی اول یا دوم، چهار تا کشور بشینند و برای خودشان قوانین و قواعد جهانی بنویسند. این تحولات نشان داد که همه ملت ها باید مشارکت داده شوند، به این خاطر مجموعه هایی مثل بریکس به شدت مورد استقبال قرار می گیرد و آقای پوتین گفت: همین الان 40 درصد تجارت جهان از طریق بریکس انجام می شود، 29 درصد از طریق کشورهای «ای 8» دنبال می شود و بعد به طنز گفت: 40 درصد بیشترست یا 29 درصد؟ این نشان می دهد گرایش جهان به سمت اتحادیه های جدید با قواعد جدید مبتنی بر مشارکت همگانی است. این یعنی نظم جهانی باید بازتعریف شود و تا باز تعریف نشود این آشوب ها ممکن است در هر جایی به وجود بیاید.
سوال: وضعیت آمریکایی ها این وسط خیلی به نظر می رسد سخت تر شده در آستانه انتخابات کنگره که ترامپ تلاش می کند با پولپاشی و رای 5 هزار دلار بتواند رای جمع کند برای حزبش. شاید آمریکا به دنبال مسالحه ای بین روسیه و اوکراین بود که تمرکز را این طرف بگذارد ولی یک یمنی این جا آمده که آن را هم تحت تاثیر قرار می دهد و وضع آمریکایی ها و شخص ترامپ را خیلی پیچیده تر و سخت تر می کند؟
زارعی: ترامپ که آمد همه گفتند: دو قطبی در جامعه آمریکا ایجاد شد، 50 درصد یک طرف، 50 درصد یک طرف. 50 درصد با همه آن چیزی که این 50 درصد می گوید مخالف است. این 50 درصد این طرف با همه آن چیزی که این 50 درصد می گوید مخالف است. یعنی مخالفت ها صددرصدی شد در این جا. الان اتفاقی که بعد از این عملکرد دو ساله یا دو ساله و نیمه ترامپ ایجاد شده این است که در خود طرفداران ترامپ هم الان دو قطبی ایجاد شده، الان جنبش نگاه که مهم ترین عنصر حامی ترامپ در انتخابات بوده این ها دو شقه شدند. یعنی در فضای تقابلی قرار گرفتند. بنابراین آمریکا از داخل ضعیف شده، کما این که در حوزه اقتصاد هم همه می گویند بدهی های آمریکا مشخص است چقدرست. وقتی آمریکا در درون ضعیف می شود و در بیرون هم در مصاف با ملت ها شکست می خورد، این راهی جز انزوا در پیش نخواهد داشت.